Veelzijdig

Ze kijkt me recht in de ogen, met zelfbewuste présence. Ze gunt mij wat van haar tijd, zo lijkt me. Liever wil ze verder met haar muzikaal spel, of met haar schildersezel die wat verderop op haar creaties wacht. “Zij” is Lavinia Fontana, een 16de eeuwse Italiaanse schilderes, en ik kijk naar haar prachtige zelfportret dat ze op 25-jarige leeftijd schilderde. Ik kende Lavinia Fontana hoegenaamd niet, net zomin als de meeste andere vrouwelijke schilders op de fijne tentoonstelling “De Dames van de barok“.

De audiogids vertelt me dat Lavinia tegen de gangbare culturele normen in de volle steun van haar vader én haar man genoot en mede daardoor kon uitgroeien tot de eerste professionele kunstenares. Decennia vóór de welbekende Artemisia Gentileschi was Lavinia Fontana een pionier; gevierd en beroemd bij leven en daarna helaas volledig vergeten.

Dus wordt niet Lavinia maar wel Artemisia Gentileschi genoemd in Bedtijd voor rebelse meisjes (Francesca Cavallo en Elena Favilli). De titel van het boek over bijzondere vrouwen beviel me helemaal niet: voor mij getuigde de keuze van weinig zelfbewustzijn en emancipatorische kracht. En de boekcover en de teneur van de vrouwenportretten deden me denken aan een typisch “meisjesboek” of godbetert! een prinsessenboek. Ik liet me door mijn dochters maar moeizaam overhalen om het boek te kopen. Maar kijk, eens thuis doorbladerde ik het met volle aandacht en onderkende uiteindelijk zijn waarde. En ik ben niet alleen want het boek is een wereldwijde bestseller. (De titel kan nog steeds beter vind ik.)

DSC_0578

Ook Lavinia Fontana verdient haar plaats in een boek over bijzondere vrouwen.

 

Bedtijd voor rebelse meisjes brengt korte portretten van bijzondere vrouwen die op hun domein een bepalende of opmerkelijke rol hebben gespeeld, vaak tegen de socio- culturele verwachtingen in – “rebellen” dus. We maken kennis met wetenschapsters, sporters, activisten en kunstenaressen van over de hele wereld en van alle tijden. Met bekende namen als Coco Chanel, Marie Curie, Rosa Park, Elizabeth I of Clara Schumann. Maar vaker zijn de namen mij volledig onbekend: scheikundige Alica Ball?, kunstenares Shamsia Hassani?, politica Amina Gurik – Fahim?, sterrenkundige Zhenyi Wang?

Zo is dit boek voor ons een verrassende en inspirerende ontdekkingsreis. Als verhaal bij bedtijd inderdaad of gewoon tussendoor, eender waar, eender wanneer. Op de achterbank tijdens een autorit bijvoorbeeld: “Moeke, ken jij Gerty Cori?” “Nee.” “Wel, ik lees het even voor: Gerty was zestien toen ze besloot dat ze natuurwetenschappen wilde studeren. Ze kreeg te horen dat dat niet kon omdat ze onvoldoende kennis had van Latijn, wis – natuur – en scheikunde. Maar Gerty gaf niet op… En weet je Moeke, ze kreeg later de Nobelprijs voor Geneeskunde!“.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s